Previous Page  16 / 20 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 16 / 20 Next Page
Page Background

16

SỐ

43

, THỨ NĂM NGÀY

24/10/2019

SỐNG KHỎE

n

LưU HườNG

Thoái hóa cột sống cổ là bệnh lý

thường gặp ở người trung niên và

cao tuổi. Nó không chỉ gây ảnh

hưởngđếnsứckhỏecủangườibệnh,

màcòngâyhạnchếvậnđộngvàkéo

theonhữngbiến chứngnguyhiểm.

Người bệnh ngày càng

trẻ hóa

Nếu như trước đây thoái hóa cột

sống cổ thường gặp ở người độ tuổi 40

trở lên thì ngày nay bệnh lý này còn

xuất hiện ở lứa tuổi thanh niên. Ít ai

ngờ rằng nguyên nhân do một số thói

quen tưởng chừng vô hại gây ra như:

ngồi ở tư thế gò bó kéo dài, ít vận động,

vận động sai, lao động nặng, phải làm

những động tác khó khi lao động…

Điều này làm cho sự chịu tải của khớp

không hợp lý, lâu dài sẽ dẫn tới bệnh

lý thoái hóa khớp. Thoái hóa khớp còn

do các nguyên nhân chấn thương, bệnh

lý, rối loạn chuyển hóa, béo phì làm

cho các khớp bị tăng chịu tải, lâu dài

dẫn đến biến đổi và thoái hóa các thành

phần của khớp như sụn khớp, dẫn đến

thoái hóa khớp.

Theo

PGS.TS

Nguyễn Trọng Lưu,

Chủ nhiệm khoa Vật lý trị liệu và Phục

hồi chức năng, Bệnh viện TƯQĐ 108,

Phó Chủ tịch Hội Phục hồi chức năng

Việt Nam, thoái hóa có giai đoạn,

nhưng dấu hiệu dễ nhận thấy như: đau

mỏi khớp, đau ê ẩm khi ngồi lâu một

tư thế hoặc sau khi ngủ dậy thấy các

khớp khó cử động; Nặng hơn nữa là có

những cơn đau triền miên, dai dẳng dẫn

tới khó khăn trong cử động cũng như

hoạt động khớp (đi lại khó khăn, đi bị

đau). Một số trường hợp đau khớp liên

quan đến chèn ép rễ thần kinh gây ra

cảm giác tê bì, teo cơ… Bác sĩ Lưu

cho biết, khi bắt đầu có hiện tượng tê

bì đã cảnh báo dấu hiệu của chèn ép và

tổn thương thần kinh liên quan đến rễ

thần kinh. Một số người bị đau cấp khi

có những dấu hiệu cảnh báo nêu trên,

tuy nhiên cũng có trường hợp đã thoát

vị đĩa đệm nhưng chỉ đau thoáng qua

do đã thích nghi với triệu chứng này từ

rất lâu rồi. Lúc này người bệnh cần

được điều trị tổng thể như: nội khoa,

vật lý trị liệu, nếu cần thiết phải can

thiệp ngoại khoa.

“Người bệnh cần được đánh giá cụ

thể không chỉ qua khám lâm sàng mà

còn cần có cả chẩn đoán hình ảnh như

Xquang, cộng hưởng từ... Nếu chỉ là

thoái hóa đơn thuần ở mức độ nhẹ và

vừa, chỉ cần thay đổi lối sống và tư thế

làm việc, điều trị nội khoa và vật lý trị

liệu phục hồi chức năng. Khi có thoát

vị thực thụ, vòng xơ đã bị đứt rách,

nhân nhầy đĩa đệm đã chui ra khỏi vị

trí thì điều trị kém hiệu quả. Đặc biệt

khi đã có mảnh di trú lọt vào trong ống

sống thì phải can thiệp ngoại khoa mới

giải phóng được chèn ép”, PGS Lưu

phân tích.

Nên khámđúng

chuyên khoa

Theo bác sĩ Lưu, một số triệu chứng

đau mỏi do ngồi lâu, không thay đổi tư

thế… chỉ cần điều chỉnh lại thói quen

làm việc, thói quen sinh hoạt, tập luyện

và vật lý trị liệu là đủ, chứ chưa nhất

thiết phải đi điều trị nội khoa. Nhưng

nếu không chú ý khâu đó, để đến lúc

đau dai dẳng, gây tổn thương tới sụn

khớp thì việc điều trị có thể khó khăn

hơn rất nhiều bởi khi ấy, người bệnh đã

bỏ qua giai đoạn “vàng” điều trị.

Vật lý trị liệu được đánh giá là một

phương pháp an toàn vì những hiệu

quả mà nó mang lại. Với các kỹ thuật

trị liệu như dùng nhiệt, điện, thực hiện

bài tập trị liệu, kéo dãn cột sống…

giúp lấy lại sự cân bằng của hệ cơ

xương khớp, giảm thiểu các triệu

chứng thoái hóa đốt sống cổ, phục hồi

chức năng vận động cột sống, đĩa đệm

và các khớp. “Nhờ những can thiệp tại

chỗ bằng cách điều trị trực tiếp vào

vùng tổn thương sẽ tác động đúng vào

vị trí bị đau nên hiệu quả rất rõ rệt. Do

không dùng thuốc cho nên vật lý trị

liệu không có tác dụng phụ của thuốc,

nhất là các thuốc chống viêm, giảm

đau. Khi dùng các trường vật lý nhân

tạo tác động từ bên ngoài vào, tự cơ

thể sẽ điều chỉnh lại hoạt động vật lý

nội sinh, vừa giảm bệnh lý vừa cân

bằng nội sinh”,

PGS.TS

Nguyễn

Trọng Lưu nhấn mạnh.

Trị liệu thoái hóa là điều trị đa mô

thức, kết hợp giữa thuốc, can thiệp

ngoại khoa (nếu bị nặng) và vật lý trị

liệu. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn một

số trường hợp khi thấy triệu chứng đau

mỏi đã tìm tới một số cơ sở vật lý trị

liệu không chính thống để xoa bóp,

bấm huyệt để lại hậu quả đáng tiếc. Ví

dụ, những người không được đào tạo

về chuyên môn y tế, không hiểu biết về

giải phẫu, sinh lý có thể gây ra tổn

thương nguy hiểm cho người bệnh.

“Chẳng hạn, việc bẻ nắn mạnh hay

giẫm lên lưng, có thể dẫn tới gãy đốt

sống (ở người cao tuổi), có thể bị sai

khớp hoặc đang từ bệnh nhẹ dẫn đến

thoát vị thực thụ và tổn thương nặng

hơn. Việc day bấm không đúng cách

cũng có thể dẫn đến tổn thương phần

mềm làm đau nhiều lên, nặng hơn là bị

đứt rách tổ chức, dẫn đến xuất huyết,

gây viêm tại chỗ, gây nhiều biến chứng

khác”, bác sĩ Lưu phân tích.

Quy luật tự nhiên già hóa là không

ai có thể thay đổi. Tuy nhiên để quá

trình lão hóa chậm đi, chúng ta có thể

thay đổi cách sống, tập luyện và nghỉ

ngơi khoa học, đồng thời ăn uống hợp

lý, đủ chất, tránh béo phì. Ví dụ tránh

nằm gối cao đầu; cách ngồi đúng để

tránh gây tải trọng lên các khớp;

Không nên làm việc quá lâu ở một tư

thế; Cần chú ý vận động, thể dục thể

thao giữa giờ…

Thiếu vận động dẫn tới nhiều vấn

đề như thoái hóa sớm, teo cơ, cứng

khớp, bất hoạt và nhiều vấn đề khác.

Việc tập luyện và vận động phải phù

hợp với mức độ tổn thương bệnh lý. Do

vậy, người bệnh nên đến các cơ sở y tế

có uy tín, các khoa phục hồi chức năng,

khoa cơ xương khớp của bệnh viện

tuyến huyện, tỉnh và Trung ương để

được thăm khám và điều trị đúng.

n

Nhữnglưuýkhiđiềutrị thoáihóacộtsốngcổ

“Vật lý trị liệu phù hợp sinh lý, thân thiện,

dễ chấp nhận, hiệu quả cao. Tuy nhiên cơ sở

vật lý trị liệu phải là cơ sở chính quy, hợp

pháp, được quản lý và hoạt động theo đúng

quy chuẩn của Bộ Y tế quy định”.

PGS.TS

Nguyễn Trọng Lưu

Bé N.Q.D (3 tuổi, ở Lệ Thủy, Quảng Bình) mắc ung

thư tuyến giáp thể tủy di căn. Đây là ca bệnh đặc biệt

và là trường hợp nhỏ tuổi nhất từ trước tới nay được

phát hiện và phẫu thuật thành công tại Bệnh viện Nội

tiết Trung ương.

Cách đây khoảng hơn 2 tháng, gia đình thấy bé

N.Q.D có triệu chứng khò khè, khó nuốt, khó thở và sờ

thấy các hạch nhỏ tại vùng cổ nên đã đưa bé tới cơ sở

y tế và Bệnh viện tại địa phương để kiểm tra nhưng

không phát hiện ra ung thư. Sau điều trị thuốc một thời

gian với các triệu chứng kể trên nhưng tình trạng khò

khè, khó thở của bé có dấu hiệu nặng lên. Gia đình cho

con đến BV Nội tiết TƯ khám thì được phát hiện ung

thư tuyến giáp với mức độ di căn nhiều hạch cổ 2 bên.

Do khối u đã lớn, gây chèn ép khí quản khiến bé N.Q.D

khò khè, khó thở nên có chỉ định mổ ngay.

PGS.TS

Trần Ngọc Lương, Giám đốc BV Nội tiết TƯ

- người trực tiếp thực hiện ca mổ cho bệnh nhi này cho

biết: Đây là trường hợp mắc ung thư tuyến giáp nhỏ

tuổi nhất được phát hiện tại BV Nội tiết TƯ. Trước đó,

BV này đã phát hiện và phẫu thuật cho những trường

hợp 6, 7, 9 tuổi mắc ung thư tuyến giáp.

Do mức độ di căn lan rộng vào cả dây thần kinh quặn

ngược, tĩnh mạch cảnh gây đè bẹp khí quản khiến cho

việc đặt nội khí quản trong quá trình gây mê, quá trình

bóc tách, nạo các nhóm hạch ở vùng cổ hết sức khó

khăn. Đặc biệt, với trường hợp nhỏ tuổi này đòi hỏi

phẫu thuật viên phải có trình độ chuyên sâu, có kinh

nghiệm cả về phẫu thuật mạch máu và nội khí quản

mới có thể thực hiện được. May mắn, sau hơn 2 giờ

can thiệp, ca phẫu thuật đã thành công và không gặp

phải các biến chứng nguy hiểm.

PGS Trần Ngọc Lương cho biết, ung thư tuyến giáp

thể tủy di căn được coi là thể ít gặp đối với những bệnh

nhân nhỏ tuổi mắc ung thư tuyến giáp, và chỉ có

khoảng 5% trường hợp mắc phải. Do vậy, ngay sau ca

phẫu thuật, Bệnh viện sẽ cho tiến hành kiểm tra và

sàng lọc mẹ bé cũng như người nhà của bé D. để có

hướng điều trị kịp thời.

HươNG GIANG

Phẫuthuật thànhcôngchobétrai3tuổimắcungthưtuyếngiáp

Các bác sĩ thực hiện phẫu thuật ung thư tuyến

giáp thể tủy di căn ở bệnh nhi 3 tuổi.

Vật lý trị liệu là phương pháp an toàn khi điều trị thoái hóa cột sống cổ.

ẢNH: L.H