Previous Page  19 / 20 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 19 / 20 Next Page
Page Background

19

SỐ

43

, THỨ NĂM NGÀY

24/10/2019

HỒ SƠ-TƯ LIỆU

T

ại sao lại là Abiy Ahmed Ali?

là câu hỏi được giăng lớn trên

nhiều mặt báo. Nhưng để vượt

qua được 300 ứng cử viên cho giải

thưởng Nobel danh giá nhất, vị

nguyên thủ 43 tuổi này có bí quyết

riêng của mình.

Dámmạo hiểmcho nền

hòa bình quý giá

Có lẽ từ lâu lắm rồi thủ đô Addis

Ababa của Ethiopia mới lại sống

trong một bầu không khí đậm chất lễ

hội hoan ca đến thế. Những ngày

trung tuần tháng 10 vừa qua, khi hạng

mục được trông đợi bậc nhất của giải

thưởng Nobel danh giá xướng tên Thủ

tướng Abiy Ahmed Ali, cả Ethiopia

như vỡ òa trong niềm hạnh phúc, tự

hào. Thậm chí, rất nhiều giọt nước

mắt đã rơi, vì những xúc cảm, niềm

vui không thể nào che giấu…

Có lẽ phải là một người dân của đất

nước Ethiopia, phải trải qua hàng thập

kỷ sống trong cảnh đất nước chìm

trong vấn nạn tham nhũng, bất bình

đẳng xã hội nghiêm trọng và xung đột

biên giới dai dẳng, đẫm máu với quốc

gia láng giềng Eritrea khiến khoảng

80.000 người mất mạng, khiến bao gia

đình phải trong cảnh ly tán…mới cảm

nhận hết niềm hạnh phúc, tự hào ấy.

Như cậu thanh niên 24 tuổi Hagos, đến

từ thị trấn Zalambesa. Cậu lớn lên ở

Ethiopia nhưng cha cậu lại sống ở Er-

itrea, luôn mong mỏi một ngày được

gặp người thân ở bên kia biên giới. Và

cuối cùng, chàng thanh niên đã được

toại nguyện khi bản “Tuyên bố chung

về hòa bình và hữu nghị” giữa Ethiopia

và Eritrea được ký kết, hai nước chính

thức nối lại quan hệ vào tháng 7/2018.

Nhưng ít người biết rằng để biến

ước mơ đoàn tụ của những người như

Hagos thành hiện thực là một điều

không hề dễ dàng. Cuộc xung đột dai

dẳng kéo dài suốt 20 năm đã khiến vết

nứt gãy trong quan hệ ngoại giao giữa

Ethiopia và Eritrea trở nên vô cùng khó

hàn gắn. Mọi giải pháp tưởng chừng

luôn trong cảnh bế tắc…Mối xung đột

ấy càng kéo dài, không chỉ ảnh hưởng

nghiêm trọng tới quan hệ hai nước mà

còn khiến tình hình nội bộ của chính

Ethiopia thêm rối ren, phức tạp… Tình

thế ấy đã buộc ông Abiy Ahmed Ali đi

đến một quyết định hết sức bất ngờ,

thậm chí là mạo hiểm: chấp nhận phán

quyết của Ủy ban Ranh giới Eritrea -

Ethiopia (EEBC) được Liên hợp quốc

ủng hộ năm 2002, trao vùng lãnh thổ

tranh chấp bao gồm thị trấn Badme cho

Eritrea để đổi lấy hòa bình với nước

láng giềng từng là một nhà. Mạo hiểm,

bởi chủ quyền luôn là vấn đề hết sức

nhạy cảm.

Nhưng cũng nhờ sự mạo hiểm hơn

người ấy, tháng 9/2018, lần đầu tiên

sau hai thập kỷ, biên giới Ethiopia -

Eritrea được mở cửa trở lại, hệ thống

giao thông, liên lạc giữa hai nước

được kết nối, các chuyến bay giữa

Addis Ababa và Asmara được nối lại

và những gia đình bị chia cắt đoàn tụ

với giọt nước mắt hạnh phúc.

Hành động quyết liệt

vì một lời hứa

Ngày 2/4/2018, chính trị gia Abiy

Ahmed Ali - lãnh đạo đảng cầm

quyền Mặt trận Dân chủ cách mạng

nhân dân Ethiopia (EPRDF) và Tổ

chức Dân chủ dân tộc Oromo

(OPDO) chính thức trở thành Thủ

tướng thứ 12 của Ethiopia. Ngày

tuyên thệ nhậm chức, Vị Thủ tướng

43 tuổi đã có lời hứa với những người

dân Ethiopia rằng sẽ xoa dịu căng

thẳng giữa các nhóm sắc tộc trong

nước, nhanh chóng kết thúc chiến

tranh biên giới, đưa ra những chính

sách cải cách hợp lý để phát triển đất

nước, nỗ lực nhiều hơn nữa để thay

đổi Ethiopia theo hướng tốt đẹp.

Và đến nay, sau hơn 1,5 năm trên

cương vị người đứng đầu đất nước,

Abiy Ahmed Ali đã cho thấy ông đã

quyết liệt như thế nào để biến lời hứa

của mình thành hiện thực. Cùng với

việc mạnh dạn ký kết “Tuyên bố

chung về hòa bình và hữu nghị” giữa

Ethiopia và Eritrea, với thông điệp

“đất nước cần phải đạt được thành

công bằng ý tưởng táo bạo, chứ

không phải bằng nòng súng”, ngay

sau ngày nhậm chức, Thủ tướng

Ahmed đã liên tục đưa ra những

chính sách cải cách quan trọng về

nhiều mặt. Về an ninh, tư pháp, ông

tuyên bố bãi bỏ tình trạng khẩn cấp

quốc gia, thả tự do cho hàng ngàn tù

nhân chính trị, tiến hành biện pháp

hòa giải với các lực lượng đối lập,

cho phép những người bất đồng chính

kiến sống lưu vong được trở về quê

hương, sa thải các quan chức bị nghi

ngờ tham nhũng, bổ nhiệm nhiều nữ

bộ trưởng vào nội các (dưới thời của

Thủ tướng Ahmed, một nửa trong số

20 Bộ trưởng là phụ nữ, trong đó có

nữ Bộ trưởng Quốc phòng đầu tiên

của đất nước châu Phi này), cam kết

tổ chức các cuộc bầu cử công bằng và

tự do tại nước này…

Abiy Ahmed Ali cũng đặc biệt chú

trọng tới cải cách kinh tế. Ông quyết

định mở cửa truyền thông, điện lực,

hàng không, chấm dứt tình trạng

“cấm cửa” hàng trăm kênh truyền

hình và trang web. Tới thời điểm này,

báo chí thế giới đánh giá, Ethiopia

mặc dù vẫn còn là một trong những

nước nghèo nhất nhưng đã đạt tốc độ

tăng trưởng cao nhất thế giới. Thủ

tướng Abiy Ahmed Ali còn đặc biệt

chú trọng tới các hoạt động bảo vệ

môi trường, tiêu biểu là chiến dịch

“Di sản xanh”, với mục tiêu trồng

hàng triệu cây xanh ở Ethiopia để đối

phó với biến đổi khí hậu….

Nếu biết rằng bao nhiêu thập kỷ,

Ethiopia luôn “mang tiếng” là quốc

gia luôn chìm trong hạn hán, chiến

tranh, tham nhũng, bất bình đẳng xã

hội, kìm hãm tự do ngôn luận… thì

những điều mà Thủ tướng Abiy

Ahmed Ali đã làm được, thực sự là

khác biệt. Nó khiến chính những

người dân Ethiopia cũng cảm thấy

ngạc nhiên khi nhìn lại đất nước

mình, thấy hình như đã có một

Ethiopia rất khác và điều quan trọng

hết thảy, mỗi người trong số họ dường

như đều đã được truyền cho nguồn

sinh lực mới, đầy khát vọng, về “một

cuộc sống tốt đẹp hơn và tương lai

tươi sáng hơn”, về một “Ethiopia -

Chân trời Hy vọng Mới - quốc gia

thịnh vượng cho tất cả”.

Còn với vị nguyên thủ 43 tuổi này,

đơn giản chỉ là “không gì là không

thể”, vấn đề là ta có quyết liệt đi tới

cùng với mục tiêu của mình hay

không. Đơn cử như từ sự khởi sắc của

nền kinh tế quốc gia, ông đặt mục tiêu

vào năm 2020 dự kiến GDP đạt

khoảng 100 tỷ USD biến Ethiopia trở

thành nền kinh tế lớn nhất khu vực

Đông và Trung Phi.

“Thành Rome không thể

được xây trongmột ngày”

“Thành Rome không thể được xây

trong một ngày, và sự phát triển hòa

bình và dân chủ sẽ không đạt được

trong một khoảng thời gian ngắn”- đó

là lý giải ngắn gọn nhưng cũng đầy

hàm ý của người phát ngôn giải

thưởng Nobel năm nay trước những ý

kiến tranh cãi, thậm chí là không

đồng tình với sự lựa chọn của các

thành viên Ủy ban Nobel.

Lý giải này có thể không nhận được

sự tán đồng của nhiều người nhưng

“Thành Rome không thể được xây

trong một ngày” lại là điều không ai có

thể phủ nhận. Có thể những cải cách

của Thủ tướng Abiy Ahmed Ali mới

chỉ mang tính chất bước đầu và cũng

khó có thể đoán định được tác động

của những chính sách cải cách tiếp theo

của ông có đạt hiệu ứng tích cực hay

không. Nhưng, quay ngược trở lại, chỉ

trong khoảng thời gian ngắn ngủi chưa

đầy 2 năm ấy, những gì chính quyền

Abiy Ahmed Ali đã làm trên một cái

nền chính trị và kinh tế - xã hội như

Ethipopia, những gì ông tận hiến cho

nền hòa bình của Ethiopia, cho cả mối

quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia

láng giềng như Sudan, Eritrea và Dji-

bouti, Kenya và Somalia… là thực sự

đáng ngạc nhiên.

Quan trọng hơn hết thảy đó là việc

Abiy Ahmed Ali là một chính khách

dám làm, dám chấp nhận thử thách và

đương đầu, “biến hòa bình, bao dung

và hòa giải thành những thành tố chính

sách chủ chốt trong chính quyền”, luôn

nỗ lực cho “hòa bình và hòa giải”.

Những điều đó, nói như Uỷ ban giải

thưởng Nobel, là việc “đáng được công

nhận và cần được khích lệ”.

n

CHỦNHÂNGIẢITHƯỞNGNOBELHÒABÌNH2019:

n

HÀ ANH

Việc giải thưởngNobel Hòa bình 2019 xướng tên người đứng đầu chính phủ Ethiopia

đượcxemlàmộtbấtngờlớnbởitrướcđó,cáitênđượcnhắcnhiềunhấtchogiảithưởng

danhgiánày làGretaThunberg-nhàhoạtđộngmôi trường16tuổingườiThụyĐiển.

Thủ tướng Abiy Ahmed Ali

trong sự tung hô của người dân

Ethiopia.

Hạnh phúc đoàn viên của những

người dân bình dị có lẽ là sự

tưởng thưởng lớn nhất dành cho

vị Thủ tướng và với ông, sự mạo

hiểm ấy, dường như là đáng giá.

Thủ tướng Abiy Ahmed Ali.