Previous Page  4 / 20 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 4 / 20 Next Page
Page Background

4

SỐ

43

, THỨ NĂM NGÀY

24/10/2019

XÃ HỘI

Lỗ hổng trong quản lý -

mối nguy lớn

Trong năm 2019, liên tục xảy ra các

sự cố mất an toàn nước ở các đô thị lớn.

Tháng 8/2019, nguồn nước thô của

Công ty cổ phần Cấp nước Nghệ An bị

ảnh hưởng do nước đục, khiến nhiều

phường thuộc TP. Vinh bị thiếu nước

nhiều ngày.

Cũng trong tháng này, nguồn nước

thô của Công ty cổ phần Cấp nước Đà

Nẵng bị ảnh hưởng do nước sông Cầu

Đỏ nhiễm mặn, khiến hàng trăm hộ dân

của quận Sơn Trà thiếu nước sạch. Và

mới đây nhất là tháng 10, nguồn nước

sông Đà ô nhiễm khiến hàng vạn hộ

dân nhiều quận của Hà Nội thiếu nước

sạch trầm trọng. Đáng nói là cách xử lý

sự cố chậm chạp, thiếu chuyên nghiệp

của cơ quan cấp nước cũng như sự

thiếu minh bạch của các cơ quan quản

lý khiến cho người dân càng hoang

mang. Kinh doanh nước sạch là lĩnh

vực đặc thù, phải đặt nền tảng đạo đức

lên trên hết, không thể vì lợi nhuận mà

coi thường sức khoẻ của nhân dân.

PGS.TS

Nguyễn Hồng Tiến,

nguyên Cục trưởng Cục hạ tầng kỹ

thuật (Bộ Xây dựng), Phó Chủ tịch Hội

Cấp thoát nước Việt Nam cho biết: Các

quy chế, chính sách, quy định liên quan

đến bảo vệ nguồn nước của ta đã có đủ

hết. Ví dụ, trong Luật Bảo vệ môi

trường nêu rõ việc bảo vệ nguồn nước

để cung cấp nước sinh hoạt, hay trong

Chương trình Quốc gia bảo đảm cấp

nước an toàn giai đoạn 2016-2025

cũng có nêu những nội dung có liên

quan đến bảo vệ nguồn nước, giảm

thiểu ô nhiễm. Không chỉ quy chế,

chính sách đã có, mà còn phân công rõ

trách nhiệm cơ quan cấp TW, địa

phương và đơn vị cấp nước. Nhưng

điều quan trọng mỗi cơ quan cấp nước

đều phải xây dựng kế hoạch cấp nước

an toàn và cũng có một số đơn vị xây

dựng rồi nhưng mới chỉ ở trên giấy và

chưa đi vào cuộc sống nên khi có sự cố

xảy ra xử lý rất chậm.

TS. Lê Đình Tri, nguyên Phó Vụ

trưởng Vụ Quy hoạch kiến trúc (Bộ

Xây dựng), thẳng thắn chỉ ra: “Thực tế,

bài toán về khai thác, bảo vệ, sử dụng

nguồn thủy sinh (nước cho sinh hoạt

của con người) đã được Chính phủ Việt

Nam cho nghiên cứu hoàn thiện, quy

hoạch quản lý, và quy định về pháp lý

cho ngành nước trên dưới 30 năm nay

rồi. Tuy nhiên, khi chuyển đổi về quản

lý kinh tế theo hướng thị trường làm

xáo trộn và biểu hiện ra nhiều bất cập

trong thực tế quản lý cấp và thoát nước

đô thị. Để xảy ra những tiêu cực và

nguy hại vừa rồi mới lộ ra những kẽ hở

về quản lý nhà nước”.

Đứt gãy quan hệ vùng

trong bảo vệ nguồn nước

Nhiều chuyên gia cho rằng, đảm

bảo an ninh, an toàn nguồn nước là vấn

đề lớn của các đô thị, bởi tình trạng ô

nhiễm ngày càng phức tạp, khó kiểm

soát. TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm,

nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến

trúc Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Quy

hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam cho

rằng: Đây là lời cảnh báo cho nguồn

nước mặt cung cấp cho dân cư, bởi vì

những nguồn nước mặt cung ứng cho

đô thị lớn không phải lấy từ trên địa

bàn thành phố mà phần lớn lấy từ địa

danh khác. Sự cố nước sông Đà ô

nhiễm, bộc lộ nhiều bất cập: Thứ nhất,

việc bảo vệ nguồn nước từ đầu nguồn,

mối quan hệ giữa các tỉnh, các vùng

chưa chặt chẽ; thứ hai dù có sự điều

chỉnh, phân chia cho từng khu vực

nhưng ở đây liên quan đến cả hệ thống

đô thị thì cần phải có quy trình kiểm tra

rõ ràng để giảm bớt thiệt hại, bởi khi

nguồn nước không đảm bảo vệ sinh thì

nó sẽ ảnh hưởng đến cả hệ thống cấp

nước đô thị. Khi xảy ra sự cố nước

sông Đà thì nhà máy lại cảnh báo

chậm, cố tình cho dân sử dụng nước ô

nhiễm. Sự cố này chỉ là một giọt nước

tràn ly của hệ thống cung cấp nước

trong mối quan hệ vùng. Hệ thống cấp

nước có quy hoạch rồi nhưng trách

nhiệm xác định chất lượng không phải

người làm quy hoạch mà lại là của đơn

vị cung ứng là không hợp lý.

PGS.TS

Nguyễn Hồng Tiến cũng

cho rằng, hiện nay chúng ta tập trung

cấp nước theo ranh giới hành chính và

chịu trách nhiệm theo ranh giới hành

chính, trong khi đó chúng ta có hệ

thống hạ tầng kỹ thuật mang tính vùng.

Ví dụ, cung cấp nước cho người dân

Hà Nội lại từ nguồn nước của tỉnh Hòa

Bình. Hiện trong pháp luật đang hổng

ở chỗ: Khi có sự cố xảy ra đối với

những hạ tầng kỹ thuật mang tính chất

liên vùng, đặc biệt như cấp nước thì ai

là người chịu trách nhiệm? Và ai là đầu

mối để chỉ đạo hoạt động này?

Phân rõ trách nhiệm,

có chế tài xử phạt nặng

Để tránh những lỗ hổng trong quản

lý nhằm đảm bảo an toàn, an ninh nguồn

nước, TS. Đào Ngọc Nghiêm cho rằng,

dù Nhà nước không quản lý nhưng cần

phân công và phân cấp quản lý rõ trách

nhiệm và trên cơ sở đó sẽ xử lý nếu có

sai phạm. Hiện nay việc phân công phân

cấp trách nhiệm, quyền hạn trong đảm

bảo an ninh, an toàn nguồn nước vẫn

chưa đồng bộ và chưa rõ ràng. Ví dụ, hồ

thủy điện xả nước xuống thế nào đã có

quy định nhưng trách nhiệm chất lượng

nước ra sao lại không phải từ nơi cung

cấp nguồn nước.

Theo TS. Lê Đình Tri, cần xây dựng

những giải pháp lâu dài căn bản cho

vấn đề đảm bảo an ninh, an toàn nguồn

nước hiện nay. Theo ông Tri, sẽ có 7

giải pháp cần thực hiện: Một là, đánh

giá trữ lượng và dự báo nhu cầu cho

mỗi thành phố, đô thị. Hiện nước ta có

828 đô thị lớn nhỏ từ đô thị đặc biệt

đến loại V. Hai là, kiểm soát và hạn chế

khai thác nước ngầm, vì nó gây lún đất,

ngập úng... Ba là, lập hệ thống giám sát

bằng công nghệ số và hệ thống thông

tin địa lý (GIS) cho ngành nước. Bốn

là, xây dựng hệ thống xử lý để tái sử

dụng nước thải cho nhu cầu dùng nước

khác nước sinh hoạt, nhằm tiết kiệm và

bảo đảm môi trường bền vững. Năm là,

tách nước mưa với nước thải, và dự trữ

khối tích lớn bằng hệ thống bể ngầm

khổng lồ hàng vạn m

3

chứa nước mưa.

Sáu là, bỏ độc quyền, cũng như loại

thỏa thuận ngầm của các nhà đầu tư về

giá, về tỷ lệ khấu hao tổn thất trên

đường ống dẫn. Bảy là, đặt ra chế tài

mới xử phạt nặng về vi phạm quy trình

lọc, kiểm soát chất lượng nước, hoặc

bỏ qua nhiều khâu xử lý nước nguồn ra

nước sạch...

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Quốc

Khánh (đoàn Hà Nội) - Ủy viên Ủy ban

Khoa học Công nghệ và Môi trường

của Quốc hội nhấn mạnh: An ninh

nguồn nước cho người dân Thủ đô là

một vấn đề lớn và cực kỳ quan trọng,

nhưng qua vụ việc này cho thấy, các cơ

quan liên quan lại phối hợp chưa chặt

chẽ. Về vấn đề quản lý an toàn nước

đầu nguồn, Bộ Xây dựng, Bộ Tài

nguyên và Môi trường, tỉnh Hòa Bình

phải làm rõ trách nhiệm quản lý an toàn

nguồn nước sông Đà.

n

“Dự đoán đến năm 2025, lượng nước cho đầu

người ởViệt Nam chỉ còn khoảng 3.100m

3

, thuộc

mức dưới trung bình của thế giới. Để bảo đảm

an ninh nguồn nước, các cơ quan chức năng cần

quan tâm đến chiến lược phát triển tài nguyên

nước theo nguyên lý quản lý lưu vực sông từ

công tác khảo sát, đánh giá, giám sát cả về số

lượng và chất lượng nước xuyên biên giới để có

kế hoạch chủ động ứng phó trong bài toán tổng

thể về an ninh nguồn nước”.

TS. Tô Văn Trường,

Viện Quy hoạch Thuỷ lợi miền Nam

“Tư nhân hoá các khu vực kinh tế là cần thiết,

đúng hướng nhưng buông lỏng quản lý trong

kinh doanh nước sạch, một lĩnh vực đặc thù thì

mức độ nguy hại càng cao khi chủ đầu tư và nhà

cung cấp đều đứng về một phía, thậm chí là chỉ

một đại diện. Vì “vừa là đá bóng, vừa thổi còi” thì

thiệt hại luôn thuộc về người dân, người dùng.

Hơn nữa, các chủ bán nước sinh hoạt cho thành

phố lại có quyền lợi và khu vực hưởng lợi riêng.

Chưa bao giờ minh bạch...(!)”.

TS. Lê Đình Tri, nguyên Phó Vụ trưởng

Vụ Quy hoạch kiến trúc

“Qua sự cố nước sông Đà, có vẻ các cơ quan, ban,

ngành chấp hành Luật Bảo vệ môi trường chưa

thấu đáo, nhận thức về sự cố môi trường không

đến nơi đến chốn cho nên sự phối kết hợp từ

Trung ương đến địa phương và giữa các tỉnh có

lưu vực sông là Hà Nội và Hòa Bình lỏng lẻo. Cuối

cùng là người dân phải gánh chịu sự bất an”.

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Quốc Khánh

Nangiảibài toánanninhnguồnnước

n

THU HằNG

SựcốnướcnhiễmdầuđanggâykhốnđốnchohàngvạnhộdânHàNội là lời cảnhbáovề

tìnhtrạngônhiễmnguồnnướcngàycàngphức tạp, khókiểmsoátởthànhphố lớn.Vậy

đâulàlờigiải choanninh,antoànnguồnnước?

An ninh nguồn nước cho người dân Thủ đô là một vấn đề lớn và rất quan trọng.

ẢNH: K.T